Rotterdam, tien uur in de ochtend. De zon schijnt sinds lange tijd weer. Ik heb er zin in. Vandaag een klant, waarvan ik niet goed hoogte krijg. Geen idee wat het probleem is. Schulden, oké, maar in hoeverre, dat is niet duidelijk.

We bellen aan. Sinds kort ben ik enkele dames aan het opleiden binnen mijn bedrijf. Dit keer is Petra aan de beurt om mee te gaan. Voor Petra is alles nog nieuw en spannend, en eigenlijk blijft dat het ook altijd wel. Je weet nooit waar en bij wie je terecht komt, het blijft een verrassing!

De deur begint te zoemen en we lopen de trap op.

Ronald doet de deur al open. Een veertiger van de Antillen en hij is behoorlijk bedeesd. Iets wat niet echt hoort bij Antillianen,.. die zijn lekker uitbundig is mijn ervaring.

In het eerste half uur zegt hij niet al teveel. Hij is verbazingwekkend stil.

We maken rustig zijn administratie weer overzichtelijk. Maar het meeste ontbreekt. Ronald is de laatste jaren zo vaak verhuisd dat zijn post overal en nergens terecht is gekomen.

Hij zit kaarsrecht tegenover ons niets te zeggen. Hij kijkt alleen maar.

Als ik alleen was geweest had ik dit niet prettig gevonden. In eigenlijk alle gevallen kletsen mensen mij de oren van mijn kop! Dat zijn de zenuwen waarschijnlijk, maar nu is het oorverdovend stil.

Heel af en toe geeft hij antwoord op mijn vragen. Hoe is het zo gekomen?, vraag ik.

Dit is het moment dat hij begint te handenwringen en hij zacht zegt dat hij zich zo schaamt!

Mijn gedachten, ik kan het niet helpen, flitsen plotseling heen en weer tussen beelden van oude gok- seks- en drugsverslaafde klanten en deze stille man voor mij.

-Waar schaam je je dan voor?, vraag ik, hij huilt bijna.

-Ik kan niet lezen, zegt hij, Ik kan niet lezen en niet schrijven!”

Petra en ik kijken allebei even beduusd naar deze trieste man. Ik had alles verwacht, maar niet dat! Ik buig me naar voren en pak zijn hand over de tafel en zeg "Ach, arme jongen".

Ik zie Petra naar mij kijken met grote ogen van verbazing. Ja, waarom niet? Hij is verdrietig. En gut, nou ja, je floept er wel eens wat uit!

Ik weet niet meer waar ik het eerst naar vroeg; Zijn schooltijd en hoe lang? Waarom niet? Hoe kan dat nou? Maar dat was hemzelf allemaal niet eens duidelijk. Wat wel belangrijk was om te weten was of hij überhaupt wel wilde leren lezen!

-Ik wil alles doen om te leren lezen, zei hij. Ik kan niks. Niemand helpt mij. Dat is de reden dat ik ook in de schulden ben gekomen. Ik kan al die brieven niet lezen en ik kan niet aan mensen vertellen dat ik dat niet kan, want ik schaam mij zo!”

Ineens praat deze Ronald, de drempel is weg en wij zijn oplossingen aan het zoeken. Waarom kon Ronald niet eerder naar een cursus?

Omdat hij niet wist hoe hij daar moest komen! Een week geleden heeft hij zijn chef verteld dat hij niet kon lezen en schrijven. Zij wist van niets en rolde van verbazing bijna van haar stoel! Hij gebruikt overal trucs en geheugensteuntjes voor, niemand die het wist!

Ronald leest geen kranten, heeft geen internet, kan geen films kijken die buitenlands zijn, krijgt geen informatie en is dus ook niet in de gelegenheid om zichzelf in te schrijven voor een cursus alfabetisering.

Nu wel. Woensdag heeft hij de eerste intake om te bepalen in welke groep hij hoort en hij gaat leren lezen. Er gaat straks een wereld voor hem open! Big time!

Enige uren later hebben we hem geholpen aan een paar basisverzekeringen, zijn schulden zijn duidelijk, die vallen overigens reuze mee. Hij barst van de overuren die hij kan laten uitbetalen en waarmee hij een heel eind komt. Voor de rest treffen we regelingen.

Ronald is ineens veel toegankelijker en kijkt een stuk vrolijker. Hij moet weg, er wordt op hem gewacht op zijn werk. Hij moet nog een collega aflossen en daarna moet hij nog vrijwilligerswerk doen 's avonds.

Volgende week heeft hij een paar dagen vrij om dingen te regelen zoals zijn cursus en het maatschappelijke werk waar hij ook naartoe gaat om eens lekker van zich af te kletsen.

Zuslief gaat met hem mee om dingen te lezen en uit te leggen.

Ik wou dat ik een kijkje in volgend jaar kon nemen.

Hettie Schuring